Một gia đình gặp trộm mà hô hoán lên thì cả xóm cùng đuổi đánh, làng nào cũng vậy
Đối với người dân, nếu pháp luật có điều gì chưa hoàn thiện thì chúng ta sẽ điều chỉnh, rút kinh nghiệm, sẽ đóng góp để điều chỉnh chứ không nên tự đặt ra luật. Vết sẹo để lại trên người ông Nguyễn Văn Thu (SN 1966, xã Danh Thắng) khi có mặt tại thời điểm người dân đánh hai " cẩu tặc " và bị kích điện của đối tượng tấn công. Kẻ vi phạm pháp luật cần phải được xử lý trước luật pháp chứ không phải xử lý một cách tự phát.
“Phép vua thua lệ làng” Là một người từng có rất nhiều công trình nghiên cứu về nông thôn và văn hóa làng xã, GS. Chỉ có luật pháp mới có quyền kết án thiếu sót của chúng. TS Khanh đưa ra nhận xét: "Trong sự việc “Cả làng đánh chết hai tên nghi trộm chó”, cả những kẻ móc túi, người dân địa phương và những người làm luật đều phải chịu trách nhiệm.
TS Khanh chia sẻ thêm. Trong khi luật không thấm sâu được vào dân, thì bản thân rất nhiều cộng đồng vẫn sống bằng những lệ làng. TS Xã hội học Đặng Cảnh Khanh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Truyền thống và Phát triển không kinh ngạc trước thông báo: “Cả làng đánh chết hai tên nghi trộm chó”.
Phải tự đặt câu hỏi, tại sao người dân địa phương không tuân thủ mà hành xử theo luật của họ ”, GS.
Tôi biết, có những đội viên công an, hoàn toàn có thể bắn chết tù nhân khi biết chúng dùng hung khí chống lại, nhưng vẫn không quản hy sinh, kể cả hy sinh tính mạng, cố bắt bằng được hung phạm, để đưa chúng ra trước vành móng ngựa.
Với những kẻ thủ ác, nhiều khi pháp luật còn nương nhẹ. Nhiệm vụ của mỗi người công dân không phải là trị một cách tự phát mà là bắt kẻ phạm tội để pháp luật trừng trị. “Trước đây, người trong làng mà đánh cắp còn phải chịu “hình phạt” rất nặng huống chi là những kẻ từ làng khác vào phá vỡ sự bình yên trong khu vực mà người dân đang sống. Họ không ưng ý những giá trị sống tốt đẹp bị xâm phạm ”, GS.
Nhiều kẻ phạm tội, khi người dân vây bắt được thì rất vất vả, nhưng chúng lại rất dễ dàng được tha để rồi sau đó lại tiếp kiến tái phạm. Và trên thực tế khi mà “lệ làng" và “phép nước” không đồng hành với nhau được thì người dân sẽ chỉ biết xử lý các sự việc một cách tự phát mà thôi. Người Việt Nam rất quý thành tựu lao động do họ làm ra
Đặng Cảnh Khanh đưa ra sự so sánh: "Nhiều nhà nước, pháp luật của họ được thực thi rất chém trên tất tật các khâu. TS Đặng Cảnh Khanh nhấn mạnh. “Bản thân những người soạn thảo và thực thi luật pháp cũng phải rút kinh nghiệm để xem luật đó có chuẩn xác và hợp với cộng đồng người dân chưa.
Khanh đưa ra lập luận: Điều này thật đáng tiếc. Pháp luật phải hiệp với nguyên tắc “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.
Nơi đối tượng Đặng Văn T (41 tuổi, trú tại xã Danh Thắng) tử vong được anh La Tuấn Khương (trưởng thôn Danh Thượng 2) tái tạo lại. GS. Nên, việc cả cộng đồng xông vào đánh trộm là chuyện rất thường tình. TS Đặng Cảnh Khanh nhấn mạnh vào truyền thống cộng đồng làng xã và tâm lý quý trọng các giá trị sống trong sạch, trọng những gì thuộc về thành quả cần lao của mình của những người dân cày “chân lấm tay bùn”.
Những mảnh vụn vỡ của chiếc xe máy Yamaha Sirius của 2 đối tượng trộm chó rơi vãi tại hiện trường. Đó là truyền thống đã tồn tại từ rất lâu trong cộng đồng người Việt. Đúc rút lại từ những điều đã phân tích, GS. Văn hóa mới về luật cũng phải tính đến cả sự kết hợp chặt giữa phong tục tập quán của các cộng đồng dân cư với luật pháp của quốc gia.
Sự việc trên cũng còn cho thấy, việc tuyên truyền pháp luật của chúng ta tới người dân vẫn còn nhiều hạn chế. Để tạo sức nặng với những gì mình vừa phân tích, GS. Mặc dù pháp luật của Nhà nước rất rõ ràng nhưng mỗi làng lại có những quy định riêng trong hương ước, phong tục tập quán… Luật xưa cũng quy định, trộm cướp vào làng thì cả làng phải có bổn phận đánh, bắt.
Vì đối với người lao động, vật chất không phải là cái quyết định chung cục. Luật được công bố tới từng cơ sở, từng người dân để giúp họ nắm vững
Theo ông, chuyện hàng trăm hộ dân cùng kí đơn nhận tội đánh chết “ cẩu tặc ” ở làng Danh Thượng, xã Danh Thắng, Hiệp Hòa, Bắc Giang không có gì là lạ. Hai điều này cần phải đồng hành với nhau ”, GS.
Chính thành thử, những kẻ trộm phải biết rõ rằng trong những cộng đồng vốn yên bình thì người dân không thể chấp thuận việc những kẻ trộm xâm phạm vào “cõi” của họ.
Nó chứng tỏ trình độ nhận thức của người dân trong các cộng đồng làng xã về pháp luật của chúng ta chưa cao, chưa thu nạp được đầy đủ những giá trị văn hóa mới về pháp luật. Đặng Cảnh Khanh cũng cho biết: pháp luật của chúng ta trong nhiều trường hợp vẫn chưa đáp ứng được ý nguyện của người dân.
Thành thử, mỗi người dân trong cộng đồng cũng rất cần phải học luật để có cách hành xử đúng đắn nhất trong mọi trường hợp". Bàn về trách nhiệm của chính quyền địa phương, GS. Cái chính là người dân bảo vệ một giá trị sống. Nhận thức về luật pháp của người dân chưa cao phân tích thêm về sự việc liên quan tới vụ rất đông dân làng ở Bắc Giang đánh chết hai tên nghi là trộm chó, GS.
Họ sẽ tự xử lý mọi việc một cách tự phát theo các chuẩn mà họ đặt ra. Người ta trừng trị tội ăn cướp, không đơn thuần vì giá trị vật chất mà còn để bảo vệ các giá trị về đạo đức, giá trị về ái tình đối với cần lao… “Ở đây vấn đề không phải là một đôi con chó.
Ở đây một phần lỗi cũng là do cách xử lý về mặt luật pháp của những người làm luật. N gày xưa đã như vậy, hiện thời lại càng không thể như vậy ”, GS. Với một cộng đồng “đoàn kết” với nhau như ở Hiệp Hòa, hàng trăm hộ dân cùng kí đơn nhận giết chết “ cẩu tặc ”, nếu chính quyền có được những định hướng đúng đắn, phát huy được “tinh thần tập thể” ấy để bảo vệ thứ tự trị an cho làng xã thì đã không xảy ra chuyện đáng tiếc.
Khi thấy pháp luật chưa bảo vệ được cho mình và cho cộng đồng một cách chính đáng, người dân sẽ không chịu ngồi nhìn. Hơn nữa, đặc tính của người Việt từ trước tới nay là sống trong cộng đồng có sự kết liên với nhau và tự quản.
Họ là những người có tinh thần pháp luật rất cao. Ngày xưa Hàn Phi Tử, người chủ trương dùng pháp trị (lấy luật pháp mà quản lí sơn hà), đã cho rằng, xử tội người dân trong lúc họ chưa hiểu biết về luật là “vô đạo”
“Tôi rất buồn khi nhiều người dùng từ “nghề trộm chó”. Luật pháp cần phải được đặt ra cùng với sự đóng góp của chính người dân, khi ban hành cần được người dân hiểu biết rõ ràng. Tuy nhiên lỗi trước nhất từ sự việc này phải là từ những kẻ trộm chó.
Khanh nhận định. TS tầng lớp học Đặng Cảnh Khanh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Truyền thống và Phát triển GS phân tích: Việc đánh chết kẻ trộm chó là vi phạm pháp luật, chẳng thể chấp nhận được. Thành thử, cái khó nhất đối với người làm luật là phải làm sao cho dân tán đồng, hiểu biết và ủng hộ luật. Lý giải cho sự việc người dân không hài lòng sự ăn trộm, không ưng ý cái ác, GS.
Điều đó, theo GS càng chứng tỏ trình độ nhận tức về luật pháp của người dân ở Hiệp Hòa, Bắc Giang còn hạn chế khiến vấn đề đã trở thành “nóng”. Theo sử gia Phan Huy Chú trong bộ sách “Lịch triều hiến chương loại chí”, mục “Hình luật chí” thì “kẻ trộm mà tái phạm sẽ bị chém đầu”.
Trong truyền thống Việt Nam, ăn cướp bị phạt tội rất nặng. Đặng Cảnh Khanh cho biết: Rõ ràng vai trò của chính quyền địa phương trong trường hợp này còn hạn chế.
“Trộm cướp song dùng hung khí chống lại cũng bị chém, kẻ đồng phạm cùng dự sẽ bị treo cổ”, “đang đêm đột nhập tư gia để trộm cướp, chủ nhân có thể giết chết mà không bị phạm tội”.
Chẳng thể chấp thuận đánh cắp là một “nghề”. TS Đặng Cảnh Khanh nói thêm.
“Trường hợp của làng Danh Thượng đã diễn ra cũng với cách thức như vậy. Trong bối cảnh đó, nhiều người dân không còn đặt niềm tin vào luật pháp cũng như những người thực thi luật. Bằng cách này hay cách khác, mọi văn bản luật đều cần phải được trưng cầu ý dân, tổ chức cho dân học tập. Pháp luật chưa đáp ứng được đầy đủ ý nguyện của dân Thêm những nguyên cớ dẫn tới sự việc được đề cập, GS.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét