Dạy con thời… mạng chiến.

Có bà mẹ khác thì lo âu ngần ngừ, thiệt thà đe dọa: “Mẹ các cháu đi vắng đâu rồi ạ? Nếu ở Hoa Kỳ tôi tin chắc anh sẽ bị pháp luật tước bỏ quyền dạy con”

Tóm lại, ngay cả việc đi toilet trong phố cổ Hà Nội đúng chỗ chưa chắc đã là chuẩn, nếu không rõ lắm đừng ngại ngần hỏi chủ. Ông bố nọ nhận đủ trận “mưa đá” bình thì cũng lấy làm bức bối mà viết lại hẳn một bài phản biện nhờ đăng báo dài gần 2000 chữ đầy đủ lý lẽ. Nhưng nó ắt vẫn thiếu thuyết phục với phần lớn các gia đình có lề thói đều đặn đi nghỉ mát trong resort hàng năm.

Truyền thông luôn rất nguy hiểm, khó lường và sâu xa nó còn tai hại gấp ngàn lần với trẻ nhỏ, có vẻ không ít phụ huynh quá thơ ngây khi “xã hội hóa” chuyện nhà mình thành chuyện của chúng mình. Tôi nhẩm nhanh chỗ đó tương đương 2 xô nước qui đổi 30 phút hứng nước đêm của ông anh mà chợt thấy xót xa.

Có người theo chủ thuyết âm mưu nói toạc móng heo ra thằng “con” nó thuê người đến cài “bố” trả lời theo chủ đích đấy, rồi nó bóp méo câu chữ tạo scandal thu hút công chúng cho album nhạc sắp phát hành. Trên trang báo mạng nọ, một bạn đọc mạnh dạn đáp dưới bài viết san sớt của ông bố nọ như sau: “Với nhân cách một thằng bụi đời thích đi du lịch bụi, tôi kính nể anh.

Ông nhìn nó vui lắm rồi đảo mắt qua khách đầy kiêu hãnh khoe huấn luyện được thằng bé có ý thức tần tiện nước sâu sắc, văn hóa khá đặc trưng dân phố cổ 8 người 30 mét vuông nhưng lúc nào cũng thừa tự tin như quí tộc bên Đức. Thật may mắn là cuộc đời phân phối đại phần nhiều đàn ông đều đàng hoàng, biết tình thật quân tử sẵn sàng quỳ gối ngỏ lời cầu hôn đúng lúc, đôi khi ham chơi còn trĩu nặng hai vai nhưng họ đã biết khát khao trưởng thành mà hồ hởi đón nhận món quà của cuộc sống, lụng bụng làm quen việc làm cha sau đó vài tháng.

Đừng nên tốn chất xám để thắc mắc chuyện dạy con như thế nào của thế gian, thí dụ trên là một thí dụ điển hình đặc trưng văn hóa “đào tạo” nhận thức cho con trẻ, thỉnh thoảng khép kín dưới mái nhà mà chẳng cần rừng sâu núi cao mới là môi trường lý tưởng về kỹ năng sống. Tất nhiên, hiếm hoi các đấng bố trẻ thời hiện đại đủ cần mẫn quanh với bỉm, với sữa, với bột.

Ông anh sầm mặt đứng dậy đợi nó xong thì lịch lãm: “Mời anh về, văn hóa của anh không có ở nhà này. Người ta bắt đầu nhồi nhét vào tâm hồn trẻ thơ này lịch lãm với văn hóa dao nĩa, thưởng thức văn hóa nghệ thuật với nhạc giao hưởng với đàn piano, sinh tồn “phượt phẹo” trong rừng thiêng nước độc và xa xôi cách tiêu tiền… Đồng tiền luôn mang khuân mặt của người cầm nó, khoáng đạt mà vẫn hà tiện thì nó rộng rãi cao thượng, kẹo chi li thì nó nhuốc nhơ chật chội.

Nó còn thò mặt ra hỏi: “Bác ơi nước rửa tay để ở đâu?”. Một lúc anh bồ con gái đến, mặt cu cậu lừ thừ vẻ say bia, bác bác con con một lúc thì nó vào toilet. ”. Nghe cũng thấy hơi có lý. Không ít phụ huynh hiếm hoi tử tế nhà trót có “thần đồng” được mời chào mang con cái lên báo chí thì sởn gai ốc mà lắc đầu quầy quậy, có dở người mới sân si xem.

Lan man mãi tôi mới nhớ ra hôm rồi lình xình trên báo chuyện có ông “bố” nhạc sĩ trong bài giải đáp phỏng vấn có đôi điều dạy con chuyện ca hát. Đến đọc thông viết thạo, tiếng Anh nói như gió của cậu bé Nam học lớp 6 nổi danh khí khái với câu nói: “Truyện tranh làm mục ruỗng tâm hồn trẻ nít” còn bị đám đông lên án về việc ba má đào tạo ra một “ông cụ non” tư duy như cái máy.

Người tình hiện đại cháu cũng thuộc diện quí tử, nhà khá giả biệt thự có nhiều cây.

Một số loay hoay lớn và khiếm khuyết bổn phận túc trực nhiều lo lắng mà chạy mất dép khi manh nha nhận ra đối tác mắt long lanh bên chiếc que thử thai hiện mờ mờ hai vạch đỏ. Từ khi mạng internet trở nên phổ cập, không ít chuyện nuôi dạy con cái đáng lẽ rất nên yên, kín đáo dưới mỗi nếp nhà bỗng dưng lồ lộ rầm rĩ thành chuyện chung xã hội và “cộng đồng mạng” rủ nhau bức xúc.

Rồi sau mấy bữa lại xăng xái bày đặt một màn xin lỗi có đầy đủ truyền thông chớp nháy chi ly từng giọt nước mắt ăn năn bên “bố”.

Bởi đàn ông giành phần lớn lao khác trong bổn phận gia đình, họ thường quyết liệt ôm chặt nghĩa vụ việc dạy con, như một bản năng, một số khác nhờ đó có thêm cớ mà hữu ý sao nhãng trách nhiệm “kinh-tài”, như một thiên tài. Chắc nhìn thấy đống “chiến trường” con trẻ thì dạn dĩ giữ thói quen mà nhổ nước bọt rồi thẳng tay xả nước ào ào hai lần rồi mới hành sự.

Cha mẹ “tri túc” thời nào cũng hiếm nay càng hiếm hơn, xã hội đang phè phỡn tươi đẹp thì chuyện mượn việc dạy con để người lớn lấy le, để lăng mạ nhau trên công cộng đột nhiên rồi cũng thành chuyện nhỏ.

Thằng bé hoảng không biết làm gì sai thì ông đã ủn lưng nó thẳng ra cửa không kịp xỏ giày. Đấy mới đích thị là người hiểu biết văn hóa phố cổ Hà Nội, ngay cả đứa trẻ con sống trong đó cũng đã được dạy từ nhỏ. Sờ soạng đều được người lớn đưa vào những vị trí quan trọng trong non nớt con nít, thỉnh thoảng những giá trị phi vật thể là văn hóa dạy con nhưng lại có thể “trang trí đường diềm” nhóng nhánh cho người lớn để “làm hàng” với nhau trên mạng xã hội.

Chúng ta sẽ nối vấn đề ở nhãn lực tương đối dễ dãi, nhiều phiếm chỉ và không đào sâu vào những qui chuẩn dạy con mẫu mực thường thấy trong các công trình khoa học giáo dục đầy nhân văn. Chuyện cũng xảy ra lâu lâu, một ngày nọ bỗng đâu “cộng đồng mạng” ầm ĩ xếch mé nhau, bức xúc hộ nhau việc ba bố con nhà nọ đủng đỉnh trèo lên đỉnh non cao Fansipan hiểm trở để truyền dạy trải nghiệm bài học kỹ năng sống cho hai đứa con.

Thời buổi bây giờ đâu có giản dị thế, khi bắt đầu no ấm, các đấng sinh thành tỉnh thành đòi hỏi nhiều hơn ở những đứa trẻ. Minh họa: Lê Phương. Dạy con đã khó, dạy con thời đại chúng lại càng thiên nan vạn nan khó. “Có phúc đẻ con biết lội, có tội đẻ con biết trèo”. Không ông bố bà mẹ nào giống nhau, không gia đình nào có cùng điều kiện kinh tế, văn hóa thì hiển nhiên phải có sự dị biệt, một sự khác biệt rất cấp thiết để hình thành sự phát triển từng lớp nhưng thật lạ thường rằng sự bức xúc chuyện nhà người khác lại y hệt nhau.

Vệ sinh âu cũng là điều cấp thiết của người văn minh, nhưng người “văn minh” phố cổ thỉnh thoảng nó có một chút biến dị. Xin phép bạn đọc đừng vội nhăn trán suy nghĩ quá nghiêm ngắn về phần khai mạc câu chuyện phiếm này. Hiếm khuya khoắt về tổ ấm hình như còn có tí ngà ngà mùi men, họ sẽ lại thường ôm con chu choa cưng nựng chứa chan yêu thương rồi lại bất thình lình lăn đùng ra ngáy o o bên đứa trẻ vẫn ê a gọi bố.

Dù đã kịp có thêm nhân xưng Bố, nhưng hầu hết cũng sẽ vẫn lại thoắt ẩn thoắt hiện như thời son rỗi, kiếm cớ trốn việc nhà nhỏ nhặt. Ông con nhảy dựng lên đôi co láo xược “Chó sủa đoàn người cứ đi”. Hôm lâu tôi ngồi với ông anh nhà trên phố cổ, ông có đứa con gái đầu sinh năm 1992, phiên phiến cũng xinh xắn và mỗi dịp ngày yêu đương theo lịch phương Tây đều nhận được nhiều nhỏ to quà thắt nơ đỏ trên nóc.

Đơn giản, trẻ thơ hiện đại thời dư vật chất thường có ít chọn lọc về phương pháp giáo dục trong gia đình, thỉnh thoảng chúng sẽ phải loay hoay thích ứng một cách tiêu cực vào các gu bố mẹ. Cứ bảo sao họ hay xếch mé dân nhập cư đang tàn phá Hà Nội bằng vệ sinh bậy, bằng vượt đèn đỏ, bằng thớ lợ ẩm thực bún ốc kiểu Hồ Tây ăn kèm nem chua thịt bắp. Các bà vợ thấy cảnh đáng yêu này đều rơm rớm hạnh phúc nghiêng đầu trân trối ngắm những “đứa trẻ” của cuộc thế mình mà quên bẵng làu nhàu chuyện về trễ.

Đấy, hẳn nhiên là phản hồi đám đông cộng đồng mạng đều na ná nội dung như vậy. Ngồi với ông anh thì thằng con út bé lũn chũn bó tay lễ độ: “Bố ơi con ị xong rồi ạ, chốc bố đi tồ thì bố dội nước nhé”. Với tư cách một thằng đã làm bố, tôi xin chính trực nói luôn: Anh là một thằng điên”.

Họ may mắn trở về an toàn và ông bố bắt đầu túc tắc công bố trên mạng chuyện dạy con sinh tồn. Có vô khối đứa trẻ dường như còn ngờ ngạc kỹ năng đi qua đường trong chốn tỉnh thành nhìn vào đó bắt đầu mơ mộng, và nhiều phụ huynh có tính cẩn thận thì cũng lại bắt đầu thấy khó ở. Trong các thao tác sống, đàn ông nói chung đều hoang hoải huyễn hoặc quá trình “sản xuất em bé”.

Bỗng trong một phút thương cảm, thấy khổ “bố” nhạc sĩ cả tin tình thực đôi lời dạy con bỗng bị xô đẩy giẫm lên đống bầy hầy nặng mùi sân si, đám đông “hiểm” ào ào “gạch đá” có khi cũng đang bị xỏ mũi theo thứ gọi là truyền thông thớ lợ cố tình đưa đẩy chuyện dạy con của thế gian.