Tưởng xa hóa gần" Lão nghệ nhân Nguyễn Văn Long
Dày dặn nhưng mặc mềm rũ. Cùng nhiều địa phương ở Việt Nam và bà bị Lãnh Mỹ A "chinh phục". Ông Tám Lăng còn nhớ như in cuộc hội ngộ của ông với một người đàn bà người Pháp tên Rose.
Sau nhiều lần thất bại bởi các chất liệu nhuộm bằng lá. Sau đó lại tiếp tục… Cầm xấp lụa trên tay. Lụa Tân Châu lừng danh với tên gọi Lãnh Mỹ A được dệt bằng sợi tơ xuyên. Pháp và một số nước châu Á. Nhằm bảo tàng những giá trị văn hóa truyền thống. Dù khi lụa đã rách.
Tỉnh An Giang hiện tại. Nơi có những thợ nhuộm và những dãy lụa trắng. Mỗi năm ông dệt xuất khẩu khoảng 2. Tuy nhiên. ĐBSCL vẫn có không ít nghệ nhân đang cụ "gìn vàng giữ ngọc". Mát lạnh. Thị xã Tân Châu. Trong tâm trí của lão nghệ nhân đầy tâm huyết với nghề.
Khoảng những năm 1930-1970. Sân nhà ai cũng đầy những dãy lụa đen huyền lóng lánh dưới ánh ban mai. Những xấp lụa bóng loáng. Sở dĩ ông Tám Lăng giữ được nghề là vì ông có khách hàng nhất mực ở nước ngoài. Nguy cơ mai một. Thời hoàng kim sống lại chút rồi cũng qua. Ông Tám Lăng cho biết.
Gấm… nhưng ông Tám Lăng vẫn bị sắc đen huyền của Lãnh Mỹ A thu hút. Nó gắn bó với tôi cả một đời người còn gì". Đài Loan. Hình ảnh các cô gái mặc bộ đồ bà ba bằng Lãnh Mỹ A đen huyền trong nắng sớm mai đến giờ vẫn là ấn tượng khó phai trong tâm não ông.
Làng lụa Tân Châu được UBND tỉnh An Giang công nhận làng nghề năm 2006 nhưng đến giờ. Trái. Tây Nguyên và sang tận Campuchia để tìm học bí quyết nhuộm màu.
Đất. "Tôi chẳng thể nào quên cái ngày những dãy lụa mình dệt ra được biểu diễn trên sàn diễn thời trang thế giới" - ông Tám Lăng xúc động. Nghệ nhân Tám Lăng được xem là người cố cựu của vùng đất này nhưng cũng không biết chính xác làng nghề có từ bao giờ.
Võ Việt Chung vang danh cũng đồng nghĩa với Lãnh Mỹ A được ghi nhận như một chất liệu thời trang tầm cỡ.
Màu sau đó bị phai. Ráp nhiều đường may nên không đẹp lắm. Đi đâu người ta cũng thấy những vườn dâu xanh mút mắt. Bà đã đặt mua Lãnh Mỹ A với số lượng lớn.
Vui sướng rồi ông Tám Lăng lại nói với tôi bằng vẻ buồn buồn: "thế mà. Đọc cho tôi nghe mấy câu ca dao về một thời hoàng kim của làng lụa Tân Châu.
Dung dịch mủ trái mặc nưa màu trắng đục nhưng khi nhúng lụa vào lại cho ra màu đen huyền! Để có một tấm Lãnh Mỹ A. 000 mét Lãnh Mỹ A. Thợ nhuộm.
Sau nhiều lần cải tiến. Vắt rồi đem phơi khô. Thường gọi Tám Lăng. Làng lụa Tân Châu thời cường thịnh. Làng nghề giờ chỉ còn mình ông đeo nghề bám nghiệp với tâm niệm "Một đời mang nghiệp tằm tang. Các thợ nhuộm phải mất hơn một tháng trời chỉ với công việc: nhúng lụa vào nước trái mặc nưa. Cuối cùng cha con ông Tám Lăng đã đạt thành mong ước tìm màu cho Lãnh Mỹ A.
Làng lụa Tân Châu được sánh ngang với 3 làng lụa lừng danh khác là Hà Đông (Hà Nội).
Năm nay đã 86 tuổi. Cánh sen. Không co giãn. Những dãy Lãnh Mỹ A màu hổ phách.
Một năm sau. Giữ lụa. Ông Tám Lăng dẫn tôi ra bãi đất trống hàng chục công phía sau nhà. Nện hàng. Anh Nguyễn Hữu Trí.
Hồ hết người dân Tân Châu ở đoạn từ trọng điểm thị xã Tân Châu đến Vịnh Đồn ngày nay đều sống bằng nghề ươm tơ dệt lụa.
Hội An (Quảng Nam) và Bảo Lộc (Lâm Đồng). Là nhà thiết kế thời trang và kinh doanh vải ở Paris. Dệt lụa nhưng riêng ông thuở thanh niên sống bằng nghề mua trái mặc nưa từ Campuchia về bán lại cho các cơ sở dệt lụa.
Con tơ của bà con trong làng về mở xưởng dệt Lãnh Mỹ A. Mẹ và các chị quay tơ dệt lụa. * * * Một ngày ở làng lụa Tân Châu
Từng là ước mong của bao đàn bà thời bấy giờ. Máy suốt - những vật dụng theo ông gần trọn một đời. Khi nhà thiết kế Võ Việt Chung chọn Lãnh Mỹ A làm chất liệu cho bộ sưu tập "Mơ về châu Á" trình diễn tại Tuần lễ thời trang quốc tế tại Kuala Lumpur.
Nói rồi. Đó là năm 2004. Bà Rose đã đi qua nhiều nơi có kỹ thuật ươm tơ dệt vải phát triển như Thái Lan. Thợ nhuộm Lãnh Mỹ A.
Con trai út ông Tám Lăng đến các làng nghề dệt thổ cẩm của đồng bào các dân tộc vùng ĐBSCL. Nhiệt độ. Gần 40 năm qua. Lãnh Mỹ A càng ngày càng hiếm hoi". Không bao giờ phai màu. Chứ đời tôi là đến chết cũng dệt Lãnh Mỹ A. Được nhúng vào dung dịch pha từ trái mặc nưa giã nát với nước sạch. Nằm ven đầu nguồn sông Tiền. Rễ. Câu nói bùi ngùi của ông khiến tôi nhớ mãi: "Đời con cháu tôi không biết thế nào.
Giữ nghề Gia đình nghệ nhân Tám Lăng đã có 3 đời theo nghiệp ươm tơ. Thử nghiệm ở nhiều môi trường. Giờ bỏ sao đành…" và với hy vọng Lãnh Mỹ A sẽ lại "sống" những ngày tháng huy hoàng. Những kén tơ vàng ươm giờ chỉ còn là hoài niệm và là nỗi niềm của những nghệ nhân nhiệt huyết như ông Tám Lăng.
Còn tổ tông nhuộm lụa bằng trái mặc nưa. Nuôi tằm ươm tơ giờ đã không còn. Chỉ còn một số ít hộ dệt gấm. Nhắc đến Lãnh Mỹ A phải nói đến kỹ thuật nhuộm màu rất đặc biệt bằng trái mặc nưa. Người may đồ phải nối. Do khung dệt còn thô sơ nên Lãnh Mỹ A chỉ có khổ 4 tấc. Chàm. Ông chỉ nhớ khi lớn lên ông đã thấy bà. Dệt lụa. Lãnh Mỹ A một thuở hoàng kim Làng lụa Tân Châu xưa gồm các phường Long Châu.
Hiện thời người ta dệt tơ ni lông. Ông Tám Lăng kể rằng hồi trước. Khoảng giữa thế kỷ XX. Gọi là Cẩm Tự.
Ông Tám Lăng bàn với các con thu mua máy dệt. Lão nghệ nhân Tám Lăng bên con tơ. Võ Việt Chung lại dùng lụa Tân Châu để thực hành bộ sưu tập "Sự hồi sinh" trong Tuần lễ thời trang châu Âu tại Đức và tạo được tiếng vang trong làng thời trang thế giới.
Làng lụa Tân Châu cũng tiêu điều từ đó. Nhìn cảnh làng lụa thưa người dệt. Sau nhiều đêm trăn trở. Vỏ cây rừng tạo nên sắc màu thổ cẩm oắt nhưng Lãnh Mỹ A lại không chịu bám thuốc. Họ chính là những "báu vật sống" của đất chín rồng… "Bên nàng mặc Lãnh Mỹ A Đưa đò sang chợ. Người chuyển sang dệt vải bằng sợi ni lông. Xám tro… ra đời trong sự kinh ngạc của cả những người mấy đời theo nghiệp lụa ở Tân Châu.
Vừa nâng niu xấp lụa đen huyền trên tay. Thị trường tiêu thụ giảm dần. Làng lụa Tân Châu có hẳn một công ty tơ lụa hoành tráng nhưng chỉ chưa tròn 2 năm sau đã giải thể do sức cạnh tranh của các loại vải sợi tổng hợp. Những gốc mặc mưa đầy trái và thôn trang suốt ngày rộn rã tiếng lách cách của thoi đưa.
Mất độ sáng bóng hoặc thậm chí khiến vải co quắp. Kiêu hãnh. Bài 2: Nỗi lòng người nói thơ Bạc Liêu Theo Báo Cần Thơ.
Những vạt dâu xanh mướt. Long Hưng và Long Thạnh. Ông Tám Lăng lấy tay vuốt nhẹ xấp Lãnh Mỹ A. Chỉ có độc nhất vô nhị màu đen huyền. Cách pha chế khác nhau. Nghề se tơ gia công. Malaysia. Người thì bỏ nghề. Lãnh Mỹ A không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn xuất khẩu qua Campuchia. Khoảng thập niên 90 của thế kỷ XX. Năm 1987. Lãnh Mỹ A đã có khổ 9 tấc.
Lãnh Mỹ A khi dệt ra có màu trắng của tơ. Nghe chuyện xưa chuyện nay tôi mới cảm khái cái tình nghĩa của ông Tám Lăng dành cho dáng lụa quê mình. Duy có điều bà thắc mắc là vì sao Lãnh Mỹ A chỉ có màu đen huyền? Thắc mắc của bà Rose trở nên nỗi trăn trở của cha con ông Tám Lăng.
Vải bằng tơ ni lông.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét