Chỉ có ở VN: hay hay Tập đoàn thế giới 'cò cử'... quan huyện

Sẽ không có "bữa đại tiệc" cho Việt Nam  Vấn đề tác động của các hiệp nghị thương nghiệp tự do thế hệ mới đối với Việt Nam: thời cơ và thách thức là vấn đề lớn, mới mẻ. Rõ ràng, kinh tế toàn cầu hóa đang lan chảy một cách mau lẹ và đang kết nối gần như tuốt các nền kinh tế trên thế giới lại với nhau dưới những chiếc gậy thần của các Tập đoàn xuyên quốc gia. Tổ chức thương mại thế giới WTO ra đời ngày 1/1/1995, nay đã cơ bản hoàn thành sứ mệnh của nó là phá nát và dọn sạch những hàng rào bảo hộ, tạo ra một sân chơi thoáng cho nền kinh tế thế giới. Làm xong sứ mạng đó, WTO đang trở nên một câu lạc bộ có thành phần quá đa dạng và phức tạp, không thể tìm được sự hợp nhất để thiết kế một khung pháp lý mới rộng hơn, sâu hơn cho nền kinh tế toàn cầu hóa. Vòng thương thuyết Doha dậm chân tại chỗ, coi như bế tắc. Trong hoàn cảnh đó người ta phải phá rào, tách ra đi tìm những chỗ chơi thông thoáng, tự do hơn và từ đó các Hiệp định mậu dịch tự do FTA, song phương và khu vực được động viên. Ảnh minh họa  Chỉ người... Giàu bàn chuyện hội nhập  Các FTA đang được động viên ở đâu? Người châu Phi da đen chưa muốn nghe chữ FTA, họ đang bận lo cơm áo hàng ngày, những người nói tiếng Ả rập chưa có thời giờ bàn chuyện FTA, họ đang mắc kẹt trong những câu chuyện về "Mùa xuân Ả-rập". Hăng hái bàn FTA cốt ở khu vực người giàu, muốn giàu nhanh, đặc biệt ở Bắc Mỹ rồi đến châu Âu, châu Á. FTA có những loại nào? FTA có những dạng khác nhau, chừng độ và khuôn khổ cam kết khác nhau tùy thuộc vào trình độ phát triển và ý đồ chiến lược của các nước tham dự. Hiện tại đã có một số loại sau. Loại FTA có chừng độ cam kết thấp hơn, khuôn khổ hẹp hơn như các FTA mà ASEAN ký với các đối tác Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, v.V... Ở đây người ta tụ hợp cốt là giảm bỏ thuế XNK mở cửa thị trường cho hàng hóa tự do lưu thông, các lĩnh vực khác như đầu tư, dịch vụ, Sở hữu trí não, v.V... Khuôn khổ cam kết hoặc rất hạn chế hoặc chung chung ít ràng buộc. Loại FTA cam kết ở mức cao hơn, chém đẹp hơn, bền vững hơn, đó cốt tử là các FTA song phương mà Hoa Kỳ đã ký với các nước, Canada, Austraylia, Singapore, Chi Lê, Hàn Quốc. Ở đây cam kết rất rộng, rất sâu, cả thương mại, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm công, có cả cam kết doanh nghiệp quốc doanh và môi trường, lao động. Đây có thể coi là FTA đời mới. Nếu thương thuyết chấm dứt, có nhẽ Hiệp định đối tác xuyên thái hoà Dương TPP sẽ là dạng FTA mới nhất, đương đại nhất, có chừng độ cam kết sâu rộng nhất, có những quy định chém đẹp nhất. TPP đang được gọi là "Hiệp định thế hệ mới"; "hiệp nghị của thế kỷ 21"; là "Câu lạc bộ của những người tự do kinh tế chủ nghĩa". Nó là sân chơi của những người giàu. Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam đã rất kiêu dũng quyết định vào chơi ở sân chơi thứ hạng này. Cái ước mơ "sánh vai các cường quốc năm châu" của người Việt có thể được tốp từ đây nếu chúng ta thành công trong cuộc chơi này.  chẳng thể đi nhặt bóng cho người khác chơi gôn  Cho đến lúc này, Việt      Quảng Cáo     Điều đầu tiên là công ty đó phải có nhiều loại xe và nhiều mức giá khác nhau để quý khách có nhiều sự lựa chọn. Tiếp theo đó là chất lượng dịch vụcho thuê xe 4 chỗ, lái xe luôn phải ăn mặc lịch sự, vui vẻ và thân thiện với khách hàng. Giá thuê xe luôn tốt nhất và ổn định nhất trên thị trường cho thuê xe 4,5 chỗ. Việc cưới xin là việc hệ trọng của đời người, chính vì vậy phải lựa chọn một công ty cho thuê xe 4 chỗ như camry, altis, ford mondeo..., Lâu năm và uy tín. Công ty đó đã có rất nhiều khách hàng sử dụng và hài lòng về dịch vụ.  Nam chưa tham gia FTA đời mới. Mỹ chưa thương thuyết FTA song phương với Việt Nam. Việt Nam đang thương thuyết TPP. Gia nhập TPP sẽ được coi là Việt Nam tham dự FTA thế hệ mới. Do đó xin phép chính yếu phân tích tác động của TPP vào Việt Nam. Với kết cấu nội dung và thành phần tham gia, TPP mang đậm màu sắc địa chính trị, những tác động của nó không chỉ tăng trưởng thương mại tức khắc, mà sẽ tác động lâu dài, sâu sắc, vào thể chế, vào con đường phát triển, vào đường lối chính sách của Việt Nam. Những tác động nêu sau đây là những tác động lâu dài và sẽ là cơ hội nếu chúng ta xử lý tốt, và cũng là thách thức nếu chúng ta xử lý không thành công.  Tác động thứ nhất, TPP sẽ tạo áp lực tinh thần và pháp lý để Việt Nam xây dựng một nền kinh tế thị trường có sức cạnh tranh. Sân chơi TPP là sân chơi của những nước có nền kinh tế thị trường có sức cạnh tranh cao, rất cao, là những nhà nước có nền kinh tế mở, rất mở, đặc biệt là Hoa kỳ, Nhật Bản, Canada, Australia, Singapore... Trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh các nền kinh tế thế giới, các nước này luôn đứng đầu bảng. Cuộc chơi trong TPP là cuộc chơi trên nền tảng toàn cầu hóa mà các quốc gia này là những quốc gia đã chuẩn bị đầy đủ nhất, tốt nhất, sẵn sàng nhất để phá hoang các lợi thế của toàn cầu hóa. Không có chuyện chiếc bánh ích lợi sẽ được chia đều cho tất cả những ai ngồi trên mâm toàn cầu hóa. Anh nào mạnh, anh nào giỏi sẽ giành phần hơn. Việt Nam phải có nền kinh tế thị trường có sức cạnh tranh mới mong được phần lợi lộc. Nếu không giỏi, không mạnh anh sẽ chỉ là người đi nhặt bóng cho người ta chơi gôn. Việt Nam cũng chẳng thể đứng mãi ở vị trí áp chót trong chuỗi giá trị toàn cầu, phát triển đốn dựa vào lao động cơ bắp. Những quy định rất chém trong Hiệp định TPP nói lên rằng tuốt những cái gì không phải là kinh tế thị trường, thì phải xóa bỏ bằng hết. Điều đó có tức thị nó sẽ tác động vào cả thiết chế, cả cách điều hành kinh tế, quản lý từng lớp và Việt Nam sẽ có sự thay đổi sâu sắc trong cách vận hành nền kinh tế của mình. Thực hành xong những cam kết trong TPP Việt Nam đàng hoàng có một nền kinh tế thị trường, không cần phải áo the khăn xếp đi lạy xin ai xác nhận cho Việt Nam có nền kinh tế thị trường. Ảnh minh họa. Nguồn: tuổi xanh  Tác động thứ hai : TPP sẽ tạo điều kiện và sức ép để Việt Nam xây dựng một đội ngũ doanh nghiệp mạnh. Trong một cuộc chiến tranh, đã có bộ tham mưu giỏi, nếu không có tướng tài lính thiện chiến trên trận mạc thì cũng không có chiến thắng. Trên thương trường, chính các doanh nghiệp giỏi là những người làm nên thành công. Kinh tế toàn cầu hóa là cuộc đua giữa các đại gia, các tập đoán xuyên nhà nước. Các tập đoàn xuyên quốc gia nắm trong tay vốn, công nghệ, sản xuất, thị trường. Họ chi phối cả thị hiếu tiêu dùng của thế giới những người tiêu dùng. Họ chi phối cả chính sách của cả quốc gia và quốc tế. Họ đang có mặt khắp mọi nơi. Ở Việt Nam các tập đoàn xuyên nhà nước đang khai triển các dự án lớn nhất, quan yếu nhất. Nhà nước chỉ làm chức năng kiến tạo, quốc gia lập phạm vi pháp lý cho thích hợp và tạo điều kiện cho dân, cho doanh nghiệp làm giàu cho mình và cho giang san. Hàng ngũ doanh nghiệp là khuân mặt nhà nước, là sức mạnh của nền kinh tế. Không thể có nền kinh tế mạnh mà đội ngũ doanh nghiệp yếu. Kinh tế Mỹ cũng thế, kinh tế Nhật cũng thế, kinh tế Hàn Quốc cũng thế và kinh tế nước nào cũng vậy. Việt Nam phải có một đội ngũ doanh nghiệp mạnh mới có hy vọng thành công trong cuộc đua toàn cầu hóa. Cố nhiên không phải là Vinashin, Vinaline, cũng không phải là các đại gia chênh lệch giá đất. Các đại gia chênh lệch giá đất không có sức cạnh tranh trên thị trường thế giới vì ở đó không có chênh lệch giá đất nhờ luật pháp lờ mờ như ở Việt Nam. Có thể mường tưởng là bổ dưỡng những loại doanh nghiệp như Viettell, FPT để họ sớm trưởng thành và phải có hàng trăm, hàng ngàn, hàng vạn doanh nghiệp mạnh hơn nữa. Cái tình trạng các tập đoàn thế giới đến đây cốt ngồi cò cử với quan tỉnh, quan huyện, và quan trên... Chỉ có ở Việt Nam. Những quy định chém đẹp trong hiệp nghị TPP nhắc chúng ta nhớ rằng lợi quyền và trách nhiệm của các nhà đầu tư nước ngoài được xác định rất rõ ràng, đảm bảo cho họ đầy đủ tự do hoạt động trong một nền kinh tế tự do, lợi. Của họ được bảo hộ tuyệt đối chắc chắn. Việt Nam phải có những người giỏi để cùng người nước ngoài phá hoang thị trường trong nước và đi khai khẩn ở các nước đối tác TPP, các nước khác như họ đang khai khẩn trong nước mình. Những người đó phải là những doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp mạnh có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và thị trường thế giới.  Các nghị viên QH sẽ phải đau đầu   Tác động thứ ba, TPP tạo thời cơ và sức ép tinh thần, sức ép pháp lý để Việt Nam củng cố một quốc gia pháp quyền, thượng tôn pháp luật. Ở đây có mấy việc phải làm song song.  Việc thứ nhất là phải hoàn thiện và đương đại hóa hệ thống pháp luật . Hồ hết các nhà nước trong TPP đều có hệ thống pháp luật hoàn thiện và đương đại của một quốc gia phát triển. Có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh và đương đại Việt Nam mới hy vọng bảo vệ được lợi. Của mình. Nếu luật pháp không hoàn chỉnh Việt Nam sẽ rơi vào thế bất lợi, và chắc chắn luôn chịu thua thiệt. Hoa Kỳ là quốc gia có hệ thống luật pháp hoàn chỉnh nhất đương đại nhất. Hệ thống luật pháp của họ cũng là cầu tiêu pháp lý vận hành nền kinh tế toàn cầu hóa, đủ mạnh để bảo vệ lợi. Nước Mỹ và công dân Mỹ ở bất cứ nơi nào, đủ mạnh để bảo vệ cho doanh nghiệp Mỹ làm giàu trên đất Mỹ và bất cứ nơi nào trên thế giới. Hoa Kỳ đang nuốm để từng bước quốc tế hóa hệ thống luật Mỹ, trước đây thông qua WTO nay duyệt y các FTA, TPP. ĐBQH Việt Nam nhiệm kỳ 2001-2005 đã phải khôn cùng khó nhọc đánh vật với cuộc cải tạo, sửa đổi hệ thống luật, từ kinh tế bao cấp độc quyền sang kinh tế thị trường, không phân biệt đối xử theo những cam kết trong Hiệp định thương nghiệp (BTA) Việt Nam - Hoa Kỳ và để chuẩn bị Gia nhập WTO. Rồi đây các nghị viên có thể sẽ đau đầu khi luật hóa những khái niệm mới, những tiêu chuẩn mới chưa hề gặp phải mà Hoa Kỳ đang gò vào TPP. Âu đây cũng là nhịp để ta hiện đại hóa pháp luật của ta cho thích ứng với kinh tế toàn cầu hóa.  Việc thứ hai, củng cố các tổ chức hỗ trợ tư pháp làm chỗ dựa cho các doanh nghiệp trong hội nhập: Xây dựng một hệ thống tư pháp mạnh; Xây dựng một hệ thống trọng tài mạnh; Xây dựng hệ thống các cơ quan tương trợ tư pháp mạnh (Hội Luật gia, Công chứng, thẩm định); Xây dựng một hệ thống thông báo pháp luật tốt; Đào tạo hàng ngũ chuyên gia pháp luật giỏi, hình thành màng lưới các tổ chức tư vấn pháp luật giỏi (các vụ kiện quốc tế, cho đến nay Việt Nam toàn đi thuê tư vấn nước ngoài). Nếu không có một hệ thống hỗ trợ tư pháp mạnh, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ không thể trụ đứng được trong cuộc chơi toàn cầu, ngay chính trên đất nước mình.  Việc thứ ba, phải xây dựng bằng được "Văn hóa sống và làm việc theo luật pháp". Người dân phải biết luật, sống theo luật pháp phải biết coi trọng pháp luật, phải biết sợ khi làm trái luật, có ý thức tránh những việc làm trái luật. Doanh nghiệp kinh doanh phải theo đúng luật, biết sợ biết tránh làm trái luật, phải biết loại ra khỏi đầu ý nghĩ, lòng ham muốn lách luật, trốn thuế để trục lợi. Công chức cơ quan quốc gia phải nắm luật để hướng dẫn thi hành, phải đôn đốc rà soát, thẳng thớm rà. Ở đâu sai người gánh vác việc đó phải xuống tận nơi xử lý (không thể lúc nào cũng lập hết ủy ban này, ủy ban nọ, đoàn kiểm tra lớn, đoàn kểm tra bé. Thế giới không làm vậy). Cơ quan tòa án chiểu theo luật mà xử, xử đúng luật đúng người, đúng tội; không phải chờ ý kiến chỉ đạo của ông này, bà kia. Không xử oan sai, nhiều hơn xử đúng. Không xử như tòa án Tuy Hòa, Phú Yên vừa qua. Sống và làm việc theo pháp luật là thứ văn hóa phổ cập ở khắp nơi, không có lý do gì để Việt Nam làm khác. (Nguyên đoàn trưởng thương thảo HĐTM Việt Nam - Hoa Kỳ)